bitlis-kalesi

BİTLİS GEZİ NOTLARIM

4 günlük tatilimi fırsat bilip bu kez doğuya doğru gidip Bitlis şehrini keşfetmeye çalıştım. Bu yazımda Bitlis ve ilçeleri Ahlat ile Tatvan’da gezilecek yerlerden bahsetmeye çalışacağım.

  • TATVAN

Muş Havalimanı’ndan Tatvan’a Nasıl Gidilir?

Tatvan’a gitmek için Muş Havalimanı, Van Havalimanı’na göre daha yakın olduğundan buraya uçak biletimi aldım. Muş Havalimanı gerçekten çok küçük bir havalimanı olup adeta müfreze binası gibi bir yer. İstanbul’dan yaklaşık 1,5-2 saat süren yolculuktan sonra uçaktan iner inmez yolcular, otobüslerle giriş binasına taşınıyor. Binadan çıkar çıkmaz hemen karşıda Tatvan’a giden yarım otobüsler bekliyor. Yolculuk süresi yaklaşık 1 saat olup ücreti kişi başı 20 TL’dir.

Muş havalimanından kalkan bu otobüsler yol üzerinde yalnızca Güroymak ilçesinde yolcu indirip bindiriyor. Ondan sonra tam gaz Tatvan’a gidiyor.

Tatvan Gezilecek Yerler

Tatvan, Bitlis’e bağlı bir ilçe olmasına rağmen nüfus ve gelişmişlik bakımından Bitlis’ten daha ileridir. Tatvan’ın merkezi konumunda olan upuzun Cumhuriyet Caddesi’nde ise aranılan her şey bulunabilir.

Tatvan’da gezilebilecek yerler ise şunlardır :

Nemrut Krateri Gölü :Volkanik patlamalar sonucu oluşan Nemrut Krater gölü, büyüklük bakımından Kırgızistan’daki Issık Göl’den sonra dünyanın en büyük ikinci krater gölüdür.

Tatvan-Bitlis yolu üzerine bulunan tabeladan itibaren yaklaşık 20 km’lik uzaklıkta bulunur. Bildiğim kadarıyla toplu taşıma ile ulaşım yok. O yüzden ya özel aracınızla ya da otostop ile gitmeniz gerekiyor.

Nemrut Krater Gölü’nün daha gerisinde ise Ilık Göl denen daha küçük bir göl bulunuyor. Bunun için de youtube kanalıma göz atabilirsiniz.

El-Aman Hanı : 16. yüzyıl yapısı olan El Aman Hanı, Rahva Kervansarayı adıyla da biliniyor. El-Aman Hanı’na şu an için giriş izni verilmiyor. Ancak, devlet memuru (hakim, savcı, emniyet mensubu gibi) olan kişilere müsaade ediliyor. Bir arkadaşım sayesinde ben de bu yapıyı yakından inceleyip görme fırsatı buldum. Görevli de gerçekten güzel bilgiler verdi. El Aman Hanı’nın nasıl bir yer olduğunu aşağıdaki videodan görebilirsiniz.

El Aman Hanı’ndaki kemerli yapıların orta kısımlarında özellikle kış aylarında binek hayvanları yer alırmış. Biraz daha rahatına düşkün kişiler ise parasını verip kenar kısımlardaki odalarda kalırlamış.

rahva-kervansarayi

El Aman Hanı

Hanın öteki tarafında ise devlet katından önemli kişilerin kaldığı kişilere tahsis edilmiş odalar bulunuyor.

rahva-kervansarayi

El Aman Hanı

Öğrendiğim kadarıyla El Aman Hanı, Bitlis Eren Üniversitesi’ne devredilmiş. Bazı zamanlar düğün gibi etkinliklerin yapıldığı bu tarihi handa, üniversitenin rektörü bu olaya son vererek burayı birkaç yıl içinde bir Selçuklu-Osmanlı kütüphanesine dönüştürmeyi planlıyormuş. Umarım bu plan hayata geçer.

Tatvan’da Ne Yenir?

Tatvan duyduğum kadarıyla kebabıyla meşhur bir yermiş. Yukarıda bahsettiğim Cumhuriyet Caddesi üzerinde birçok kebapçı salonu bulabilirsiniz. Cağ kebabı ve Büryan Kebabını da bu restorantlarda yemek mümkün. Ben ve arkadaşım ise Tatvan Yaşam AVM içinde bulunan Gökte Ada Restorantı tercih ettik. 2 Adana kebap + 1 kuzu şiş kebap ve içecek için toplamda 75 TL ödemiştik. (Arkadaşım sağolsun :) ) Yemekten sonra ise çay ikramı yapılıyor.

Kebap dışındaki alternatifler ise Türkiye’nin her yerindeki gibi. O yüzden ekstradan önerebileceğim bir şey yok.

Bu arada belirtmeden geçmeyeyim. Doğu illerine gittiğimde mutlaka bal aldığım için dükkan araştırmaya başladık. Tatvan’da yaşayan arkadaşımın da tavsiyesiyle Yeni Çarşı Cd. üzerinde bulunan Sefa Bal & Peynircilik adlı dükkandan karakovan balı aldım. Kendisi bir parça kesip tattırıyor. Tadı gerçekten nefis. Kilosunu 130 TL’den satıyor ama sağolsun 100 TL’den verdi. Daha önce Kars  seyahatimde de bahsettiğim gibi burası da yaşadığınız yere satın almış olduğunuz balı kargo yapıyor. Kargo istemezseniz uçağın bagajına vermek şartıyla kendiniz de getirebiliyorsunuz.

  • AHLAT

Malazgirt Savaşı’ndan sonra kurulan ilk büyük Türk şehri olan Ahlat, Bitlis merkeze yaklaşık 60 km, Tatvan’a ise 25-30 km uzaklıkta bulunan eski bir yerleşim yeridir. Detaylı tarih bilgisi vermeden direkt olarak gezilecek yerlere değinmek istiyorum :

Ahlat Gezilecek Yerler

Ahlat, gerek tarihi gerekse gezilip görecek yerleri bakımından beni fazlasıyla memnun eden bir yer oldu. Gezip gördüğüm yerleri şöyle sıralayabilirim.

Ahlat Kalesi : Evliya Çelebi’nin anlatımına göre 1561-62 yıllarında bizzat Kanuni Sultan Süleyman’ın mimari ölçüleriyle Zal Paşa eliyle yaptırılan dörtgen şekilli bir kaledir. Kalenin girişinde herhangi bir Türkçe kitabe yok.

ahlat-gezilecek-yerler

Ahlat Kalesi

Ahlat Kalesi’ni bulmak için herhangi bir tabela bulunmuyor. Ağrı-Bitlis yolunda Harabe Şehir tabelasının olduğu kavşağı biraz geçtikten sonra yol, dar bir yan yola bağlanıyor ve burası Kale Caddesi olarak geçiyor. Haritadan takip ederseniz kolaylıkla bulursunuz.

Kale içinde iki adet cami ve sağlam ve yer yer yıkılmış kuleler ile çeşitli evler bulunuyor.

Kadı Mahmut Camii : Ahlat Kalesi içinde bulunan ve 1584 yılında yapılmış olan bir camidir. Bu caminin en önemli özelliği, yapımında yalnızca kesme taş kullanılmış olmasıymış.

ahlat-gezilecek-yerler

Kadı Mahmut Camii-1584

İskender Paşa Camii : Yine kale içinde Kadı Mahmut Camii’nin az ilerisinde yer alır. Bu caminin de yapılış tarihi 1584’tür.

ahlat-gezilecek-yerler

İskender Paşa Camii-1584

İskender Paşa Camii’nin yanındaki ufak düzlükte ise yıkık bir kule ve yanında çan kulesine benzer, Arapça kitabeli bir yapı bulunuyor. Bunun ne olduğu hakkında bir bilgim yok.

ahlat-gezilecek-yerler

İskender Paşa Camii’nin yanındaki yapı

Ahlat Selçuklu Mezarlığı : 12. ve 13. yüzyıllara ait olan ve 200 dönümlük geniş bir araziye yayılmış bu mezarlar bilinen en büyük Türk-İslam mezarlığıdır. Mezarlıkta edindiğim bilgiye göre, burada üç tür mezar taşı bulunuyormuş: Birincisi Kurgan Mezar denen oda mezarlar, ikincisi lahit-sanduka tarzı mezarlar ve üçüncüsü ise şahideli mezarlar.

Mezarlığın bir bölümü ise, İlhanlıların hakimiyeti dönemi ile Akkoyunlu ve Karakoyunlular dönemine ait mezarlarla kaplıdır. Bu geniş alana yayılmış Ahlat Selçuklu Mezarlığı’nın genel bir görünümünü aşağıdaki videodan izleyebilirsiniz.

Emir Bayındır Camii ve Kümbeti: Ahlat Selçuklu mezarlığının bulunduğu geniş alanın en arkasında kalan kısmında yer alan dikdörtgen planlı bu camii, Akkoyunlu hükümdarı Bayındır İbn Rüstem için 1477 yılında yaptırılmış. Caminin hemen yanında ise 1481 yılında yine Bayındır İbn Rüstem için yaptırılan bir kümbet bulunuyor.

ahlat-gezilecek-yerler

Emir Bayındır Kümbeti ve Camii

Emir Bayındır Köprüsü : Ahlat’ta Taht-ı Süleyman Mahallesi’nde yer alan Bayındır Köprüsü’nün, kesin olarak kim tarafından yapıldığı bilinmese de 15. yüzyılda Akkoyunlular tarafından onarıldığı biliniyor. Kesme taş kullanılarak yapılan köprü, geniş basamaklı olarak inşa edilmiştir.

ahlat-bayindir-koprusu

Emir Bayındır Köprüsü

Köprünün sol tarafında ise küçük bir şelale bulunuyor. Aşağıda çekmiş olduğum videoda hem bu küçük şelaleyi hem de köprüyü değişik bir açıdan görebilirsiniz.

Harabe Şehir : Binlerce yıllık olduğu söylenen mağara kümelerinden oluşan eski bir yerleşim yeridir.

Hasan Padişah Kümbeti : Emir Hüsameddin Aka bin Mahmud adına 1275 yılında yaptırılan bu kümbet Ahlat hükümdarı Hasan Aka’ya aittir. Bu kümbet halk arasında Akkoyunlu Hükümdarı Uzun Hasan’a ait olduğu biliniyorsa da aslında Hasan Padişah denen kişi Moğolların o zamanlardaki Ahlat hükümdarıymış. Kümbet iki katlıdır ve alt katında cenazelik vardır. 1906 yılında çıkan bir yangın sonucunda Hasan Aka ile vezirinin cenazeleri yanarak yok olmuş.

ahlat-gezilecek-yerler

Hasan Padişah Kümbeti

Yıkık Kümbet : Hasan Padişah Kümbeti’nin hemen yanında bulunan bu kümbetin de 13. yüzyılda Hasan Padişahın eşi için yapıldığı tahmin ediliyor. Yıkık Kümbet denmesinin sebebi ise kaide kısmına kadar yıkılmış olmasıdır. Cenazelik kısmına ise 9 adet basamakla iniliyor.

ahlat-gezilecek-yerler

Yıkık Kümbet

Ahlat’ta Ne Yenir?

Ahlat’ta tarihi yerileri gezmenin dışında merkezde pek dolaşmadık. Ahlat Kalesi’ni gezdikten sonra arkadaşımın “Ahlat’ın kavurması meşhurdur” tavsiyesiyle yol üstünde bulunan Van Gölü manzaralı Akgün Restorant-Kavurmacı Bülent Usta adlı mekana gittik. Kavurması güzel denebilir, fiyatlar ise ortalamanın biraz üstünde diyebilirim. Yine de tavsiye edebileceğim bir yer.

  • BİTLİS

Bitlis gezimin çoğunu Tatvan’da geçirmiş olsam da il merkezine de uğramadan dönmeyeyim dedim. Burada da gezilecek bazı önemli yerler bulunuyor.

Bitlis Gezilecek Yerler

Bitlis’te gezilecek yerleri şöyle sıralayabilirim :

Bitlis Kalesi: Gerçekten şehre hakim bir noktada, dik yamaçlı doğal bir kayalık üzerine kurulmuş olan Bitlis Kalesi’nin Büyük İskender’in hazinedarı Bedlis tarafından yapıldığı tahmin ediliyor. Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde de bu şekilde geçiyor.

bitlis-gezilecek-yerler

Bitlis Kalesi

Kalenin içine girmek istedim, ancak demir bir kapı ile kapısı kilitlenmişti. Sonradan internetten araştırmalarım sonucu kalenin toprak ile dolu olduğundan gezilemediğini anladım.

Kalenin sağ tarafında Bitlis Çayı ve hemen yanında ise Apsalağa Camii bulunuyor.

İhlasiye Medresesi : Kitabesinde yazan bilgiye göre 1589 yılında Bitlis Hanlarından 5.Şerefhan tarafından yaptırılmıştır. Döneminin en önde gelen bilim merkezlerinden yani günümüzün üniversitelerinden biriymiş. Görünüş açısından Selçuklu mimarisi özelliklerini taşıyormuş.

bitlis-gezilecek-yerler

İhlasiye Medresesi, Bitlis

İhlasiye Medresesi üç bölümden oluşuyor. İçeri girdikten sonra sağ tarafta kalan bölümde dini ilimler okutulurken, sol tarafta ise matematik, fizik gibi pozitif ilimlerin eğitimi verilirdi. Tam ortada bulunan bölüm ise kütüphane olarak kullanılıyordu. Günümüzde ise bu medrese, Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü hizmet binası olarak kullanılıyor.

bitlis-gezilecek-yerler

Eskiden kütüphane olarak kullanılan bölüm

İhlasiye Medresesi’nin bulunduğu kompleksin içinde, medrese girişinin tam karşısında Şerefhan soyundan olan II.Şerefhan’a ait 15.yüzyıl yapısı bir türbe ve hemen onun solunda ise II.Şerefhan’ın kızlarının gömülü olduğu başka bir türbe daha bulunuyor.

bitlis-gezilecek-yerler

II.Şerefhan türbesi (sağda) ile kızlarına ait türbe (solda).

Medresenin sol tarafında ayrı bir yerde ise yine Şerefhan soyundan gelen Veli Şemseddin’in Türbesi bulunuyor. Türbenin içinde ise 4 adet çilehane bulunuyor. Bu çilehane odalarına, aşağıda resimde görünen kapıdan ilerleyince en köşede yer alan başka bir küçük kapıdan girildiğinde ulaşılıyor.

bitlis-gezilecek-yerler

Veli Şemseddin Türbesi

Bitlis Taş Camii : Bitlis Kalesi’nin gerisindeki yol üzerinde bulunan kareye yakın bir formda yapılmış bir camidir. Yanlış hatırlamıyorsam üzerinde 1874 yılında yapıldığı yazıyor.

bitlis-gezilecek-yerler

Taş Camii

Saydıklarım dışında Ulu Camii, Gökmeydan Camii ve Şeyh Hasan Camii gibi merkezde bulunan başka camiler de var.

Bitlis Etnoğrafya Müzesi : İhlasiye Medresesi’ne yaklaşık 5 dakikalık yürüme mesafesinde bulunan Etnoğrafya Müzesi, Pazartesi dışında her gün ziyarete açık olup giriş ücretsizdir. Bitlis halkının eski yaşayış tarzını anlatan, yöresel el sanatları gibi temaları işleyen bir müzedir.

  • BİTLİS ARAÇ KİRALAMA

Bitlis’te araç kiralama seçeneklerine BURADAN ulaşabilirsiniz.

Birkaç günlük Bitlis gezimde gezip gördüğüm yerler bunlardı. Bir sonraki yazımda Van’da gezip gördüğüm yerleri anlatmaya çalışacağım.

[GEZİ TARİHİ : 28 Nisan-30 Nisan, 2018]

7 yorum

  1. Vanada gelseydin keşke. :)

  2. Ben de yakın zamanda Bitlis’e gideceğim. Güzel bir özet olmuş. Teşekkürler. Diğer yazılarınıza da göz attım. Takip etmiş olduğunuz çizgi bence çok başarılı.

  3. Merhaba. Ben de geçen hafta El Aman Hanına gitmiştim ama girememiştim. Kimse yoktu. Sayenizde içini görmüş oldum. Teşekkürler.

Yorum Yap

E-mail adresiniz yayınlanmayacaktır. İşaretli alanların doldurulması zorunludur. *

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

WpCoderX