tiflis-gezilecek-yerler

TİFLİS GEZİ NOTLARIM

Kafkasya gezimin Batumdan sonraki durağı Tiflis idi. Özellikle, gezilecek tarihi yerlerin çokluğu ile Tiflis, sanıyorum Gürcistan ve Azerbaycan gezilerimde, çamurlu Kura Nehri’ne rağmen, beni en çok tatmin eden şehir oldu.

Bu yazımda Tiflis’te gezilecek yerler, ulaşım, konaklama, para bozdurma, yeme içme gibi konular hakkındaki gözlemlerimden ve tecrübelerimden bahsetmeye çalışacağım.

  • TİFLİS’TE KAÇ GÜN KALMALI ?

Tiflis için 2 günün yeterli olacağını düşünüyorum. Buradan günübirlik turlar yapılmak istenirse süre uzatılabilir. Örneğin, Tiflis’e yaklaşık 3 saat uzaklıktaki Kazbegi’ye gidilmek isteniyorsa orada konaklamak yerine Tiflis’te konaklamak bence daha mantıklı. Çünkü konaklama ve yeme içme olayı Kazbegi’de daha pahalı. Kendimdem küçük bir örnek vermem gerekirse, Tiflis’te aldığım Haçapuri 2,5 Lari iken aynı Haçapuri’yi Kazbegi’de 5 Lari’ye aldım.

  • ULAŞIM

Batum’dan Tiflis’e Ulaşım

Batum’dan Tiflis’e ulaşımda benim kullandığım yöntem, Batum Gezi Notlarım‘da da yazdığım şekilde tren olmuştu. Öğrendiğim kadarıyla, Batum’dan Tiflis’e her gün 07:30 ve 18:55 olmak üzere iki tren seferi var ve bu trenler Batumi Central denen tren garından hareket ediyor. Batum’dan Tiflis’e bir de gece treni bulunuyor ancak iki günde bir kalkıyor. Ayın çift günlerinde (26 Mayıs, 28 Mayıs… gibi) kalkan bu trenin hareket saati ise gece 01:15 olup hareket yeri ise Makhinjauri İstasyonu.

Batum’dan Tiflis’e gelmek için kullandığım 18:55 treninin bilet fiyatı 18 Lari (yaklaşık 27 TL) idi. Trende ücretsiz dağıtılan su ve mükemmel çeken wi-fi hizmeti de vardı. Yolculuk süresi yaklaşık 5 saat.

Tren dışında ise otobüs ve marşrutka denen minibüs seçenekleri de bulunuyor. Bu seçenekte araç hareket saatleri daha sık olup yolculuk yaklaşık 6 saat civarı sürüyor. Ücret ise ortalama 20 Lari.

Türkiye’den Tiflis’e otobüs ile ulaşımda ise bildiğim kadarıyla Lüks Karadeniz firmasının seferleri var.

Tiflis Havalimanı Ulaşımı

Tiflis Havalimanı’na gitmek için kullanmamız gereken ulaşım aracı, 37 No.lu otobüs. Bu otobüsün sefer sayısı gündüz vakti daha sık iken akşam 20:00’dan sonra her saati 35 dakika geçe kalkıyor.

Otobüsün kalktığı yer ise Shota Rustaveli Caddesi’ndeki Opera Binası’nın tam karşısında. Yani yüzünüzün Opera Binası’na dönük olduğu taraf. Zaten bulunulan duraklardan hangi otobüslerin geçtiğini gösteren elektronik bir tabela da bulunuyor.

Benim uçağım gece olduğu için bahsettiğim duraktan 22:35 otobüsüne bindim ve yolculuk tam 45 dakika sürdü. Otobüs biniş ücreti 50 Tetri olup (yaklaşık 75 kuruş) otobüsün orta ve arka kapılarına yakın kısımda bulunan kutuya para atılıp bu ücret ödeniyor. Para atıldıktan sonra kutu üzerindeki düğmeye basılıp fiş alınıyor. Kart basanların ise fişi otomatik çıkıyor.

Şehir İçi ve Şehirlerarası Ulaşım

Çok zorda kalmadıkça ve eğer acelem yoksa, genelde gezdiğim bir şehri yürüyerek keşfetmeyi tercih ediyorum. Bazen de özellikle toplu taşımayı kullanıyorum ki yerel halkı daha yakından gözlemleyebileyim.

Tiflis’te otobüs olayından yukarıda bahsettim. Metro da yine gayet güzel ve anlaşılır bir şekilde işliyor. Ancak, gördüğüm kadarıyla taşıma kartı olmadan metroya binilmiyor ve tek bilet uygulaması da yok. Sabah erken bir vakitte Isani Metro İstasyonu‘nda görevliye tek bilet almak istediğimi söylemiştim. O ise kartına dolum yapmak isteyen bir adama ilave olarak benim verdiğim para olan 50 Tetri’yi fazla doldurdu. Bu sayede adamın kartı ile geçiş yapmıştım.

Şehirlerarası ulaşımda ise Tiflis’te genel olarak Didube ve Ortachala denen terminaller kullanılıyor. Kazbegi’ye giderken Didube, Bakü tarafına gidişte ve dönüşte ise genelde Ortachala Otogarı kullanılmakta. Kazbegi ve Bakü’ye ulaşım ile ilgili bilgileri ise daha sonraki yazılarımda vereceğim.

  • KONAKLAMA

Tiflis’e gece yarısı vardığım için toplu taşımayı kullanamayacağımı düşündüğümden yürüme mesafesinde olan Hippie Hostel‘de konaklamayı tercih ettim. Bu hostel, fiyat bakımından gerçekten iyi bir tercih oldu benim için. 2 gece ücreti olarak kahvaltı dahil toplam 30 Lari (yaklaşık 47 TL) ödedim. Tren garına 20 dakika, Old Town’a ise yaklaşık yarım saat yürüme mesafesinde bulunuyor. Geze geze Old Town’a giderim düşüncesiyle burada karar kılmıştım. Bu hosteldeki tek sorun, sınırlı sayıda banyo olduğu için tuvalet ve duş için sıra beklenmesi.

Hippie Hostel’de Booking.com üzerinden rezervasyon için BURAYI tıklayabilirsiniz.

Araştırmalarım sonucu beğenmiş olduğum bir diğer hostel de Tbilisi Hostel Why Not idi. Hippie Hostel’de kalmasaydım muhtemelen burada kalırdım. Bu hostelin rezervasyon sayfasına ise ŞURADAN gidiliyor.

  • PARA BOZDURMA

Bir önceki yazımda Gürcistan para biriminin Lari olduğunu ve kısaca GEL olarak gösterildiğini söylemiştim. Bizdeki Kuruş’un karşılığı ise Tetri. Tiflis’te döviz oranları tren garı ve şehir merkezi gibi popüler yerlerde genelde 1 USD = 2,40 Lari şeklinde olsa da, Tiflis Şehir Surları’nın oradaki yoldan yani Freedom Square’den aşağıya doğru giderken bulduğum bir dövizcide 1 USD = 2,43’ten dövizimi bozdurmuştum. Bu aynı zamanda Tiflis’te geçirdiğim süre boyunca gördüğüm en iyi orandı.

1-lari-kaç-tl

Gürcü parası

  • TİFLİS GEZİLECEK YERLER

Neredeyse 6000 yıllık bir geçmişe sahip Tiflis, özellikle tarihi yapılarıyla beni fazlasıyla tatmin eden bir şehir oldu. Tiflis’te uzun caddeler, geniş meydanlar, arnavut kaldırımlı yollar dikkatimi çeken şeylerdi. En ilgimi çeken ise, uzun caddelerin her iki yanında yer alan blok blok evlerin altlarındaki kapıdan geçildiğinde geniş avlularının ya da bahçelerinin bulunmasıydı. Diğer yandan ise, getirilen AB vize muafiyeti ile Tiflis şehri resmen Avrupa Birliği havasına girmiş.

Tiflis’te gezilecek yerleri genel hatlarıyla harita üzerinde şu şekilde oluşturdum.

Narikala Kalesi ve Çevresi

Tiflis’te Old Town denen bölgenin enfes bir manzarasını sunan Narikala Kalesi’nin geçmişi 4. yüzyıla kadar, Perslerin egemen olduğu zamana kadar gidiyor. Moğol istilasının olduğu dönemde ise kalenin ismi “Narin Kale” olarak değiştirilmiş. Günümüzde kalan kısımların çoğu 16. ve 17. yüzyıllardan kalmış. Kalenin içindeki sarı renkli kilise ise St. Nicholas Kilisesi.

Kaleye, Kura Nehri’nin diğer yakasında bulunan Rike Park‘taki teleferikten binilebilse de ben her zamanki gibi yürüyerek çıkmayı tercih ettim.

Kartlis Deda : Narikala Kalesi’nde teleferiğin bulunduğu kısımdaki yolu takip ederek çıkılan Sololaki Tepesi‘nde bulunan devasa kadın heykeli olan Kartlis Deda ya da diğer adıyla Mother of Georgia’nın sembolize ettiği şey Gürcülerin milli karakteriymiş. Yani bir elindeki şarap kasesi dost olarak gelen ziyaretçilere, diğer elindeki kılıcı ise düşman olarak gelenlere yönelikmiş.

Tiflis Gezilecek Yerler

Kartlis Deda

Kartlis Deda anıtını geçtikten sonra ise Shahtakhti Kalesi‘nin kalıntıları bulunuyor. Burada zamanında Arapların kullandığı bir gözlemevi bulunuyormuş.

Dini Yapılar

Tiflis, dini yapılar bakımından gerçekten zengin bir şehir. Önemli olan yapılar şu şekilde :

Kashveti Kilisesi : 1910 yılında yapımı bitmiş olan bu kilise, Shota Rustaveli Caddesi üzerinde bulunuyor. Giriş ücretsiz.

St. Trinity Katedrali : Holy Trinity ya da Gürcüce Sameba Kilisesi olarak da bilinen bu muhteşem yapı, bence Tiflis’teki en güzel dini yapı. Üzeri altın ile kaplanmış olan bu yapı, Tiflis’teki en popüler yerlerden biri olduğu için genelde kalabalık oluyor. Giriş kapısının karşısında bulunan ve aşağı tarafa inilen merdivenlerin başındaki küçük çeşmesinden de içilebilir, gayet tatlı suyu akıyor. Giriş ücretsiz.

Anchiskhati Kilisesi : 6. yüzyılda inşa edilen bu kilise, Tiflis’te ayakta kalmayı başarmış en eski dini yapıymış. Giriş ücretsiz, ancak bağış yapılabiliyor.

Kilisenin önündeki sokağın sonunda ise Gürcü Patrikhanesi bulunuyor. Giriş olup olmadığından emin değilim, ancak kapılar kapalıydı.

Sioni Katedrali : Bu katedral ilk olarak 6.-7. yüzyıllarda yapılmış, ancak defalarca yıkılıp yeniden yapılmış. Günümüzdeki yapının son hali ise 13. yüzyıldan kalmış. Önünde bir avlusu ve oturacak yerler ile yanında bir çan kulesi gibi bir yapı bulunuyor. Giriş ücretsiz olup katedralin içi gerçekten güzel.

tiflis-gezilecek-yerler

Tiflis Sioni Katedrali

Surb Gevorg Ermeni Kilisesi : St. George Kilisesi de denen bu yapı Narikala Kalesi’ne çıkarken yol üzerinde kalıyor. 1215 yılında yapılan bu kilise en son 2012-2015 arası dönemde detaylı restorasyon çalışmaları sayesinde günümüzdeki görünümüne kavuşmuş.

tiflis-gezilecek-yerler

Surb Gevorg (St. George) Ermeni Kilisesi

Metekhi Kilisesi : St. Trinity Katedrali’nden sonra belki de en ilgi çeken kilisedir. Tam olarak  Avrupa Meydanı’nın (Evropis Moedani) yukarısında kalan ve 1278-1289 yılları arasında Kura Nehri’nin kenarına inşa edilmiş enfes mimarili bir kilisedir. Kilisenin önünde bulunan ve 1960’larda dikilen heykel ise Kral Vakhtang Gorgasali’ye aitmiş.

Jvaris Mama Kilisesi : 5. yüzyılda yapılan bir kilisenin bulunduğu noktaya yapılan Jvaris Mama Kilisesi’nin günümüzdeki hali 16. yüzyıla dayanıyormuş. Bu kilisenin yanında ise aynı avludan giriş yapılan ve bir Ermeni Kilisesi olan 1793 yapımı Norasheni Kilisesi bulunuyor. Bu kilisenin de restorasyonu 2015 yılında yapılmış.

tiflis-gezilecek-yerler

Soldaki Jvaris Mama Kilisesi, sağdaki ise Norasheni Ermeni Kilisesi

Yukarı Betlemi Kilisesi (Zemo Betlemi) : Kartlis Deda heykelinin alt tarafında bulunan ve 18.  yüzyılda Ermeniler tarafından yapılan kilisedir.

tiflis-gezilecek-yerler

Yukarı (Upper) Betlemi Kilisesi

Aşağı Betlemi Kilisesi (Kvemo Betlemi) : Yukarı Betlemi Kilisesi’nin hemen sol tarafında biraz alt kısımda yer alan ve 1868 yılında yaptırıldığını öğrendiğim Aşağı Betlemi Kilisesi bulunuyor.

tiflis-gezilecek-yerler

Aşağı (Lower) Betlemi Kilisesi

Ateşgah : Tapınak dibinde yazan bilgiye göre, Zerdüştlük Gürcistan’da 5.-7. yüzyıllar arası yayılmaya başlamış ve bunun bir sonucu olarak Sasaniler döneminde bu tapınak inşa edilmiş. 17.-18. yüzyıllarda ise camiye çevrildiği tahmin ediliyormuş. O dönemki ismi olan “Ateşgah” hala kullanılmaya devam ediyor. Gürcistan’da Kültürel Miras ile ilgili kanunla koruma altındaymış.

tiflis-gezilecek-yerler

Ateşgah

Cuma Camii : 1895 yılında inşa edilmiş olan bu cami, Tiflis’teki tek camidir. Botanik Bahçeleri’ne giderken hemen yol üzerinde kalıyor. Yapımında kullanılan kırmızı tuğlalar ile görünüm olarak, İstanbul’daki Fener-Rum Erkek Lisesi’ni andırıyor sanki.

tiflis-gezilecek-yerler

Cuma Camii

Önemli Caddeler ve Meydanlar

Shota Rustaveli Caddesi : Orta Çağ’da yaşamış bir Gürcü şairi olan Shota Rustaveli’nin adının verildiği bu caddede hükümet binaları, çeşitli kültürel binalar, mağazalar vs olduğu için Tiflis’in en işlek caddesidir. Caddenin bitiminde Özgürlük Meydanı’na ulaşılıyor.

tiflis-gezilecek-yerler

Shota Rustaveli Caddesi

Tavisuplebis Moedani : Türkçe’de Özgürlük Meydanı anlamına gelen bu meydan şehrin merkezlerinden biridir. 2005 yılında bu meydanda, George Bush ile Saakashvili, II. Dünya Savaşı’nın bitmesinin 60. yılına dair yaptıkları konuşmada 100 bin kişiye hitap etmişler.

Bu arada meydanın ortasındaki anıt ise St. George Anıtı‘ymış.

Erekle II Caddesi : Sağlı sollu kafelerle dolu, canlı bir caddedir.

Kote Afkhazi Caddesi : Erekle II Caddesi’nin aksine Kote Afkhazi Caddesi, arnavut kaldırımlı taş bir sokak olup araba yoludur ve daha geniştir. Burada ayak üstü yemek yenilebilecek yerler de bulunuyor.

Erekle II ve Kote Afkhazi Caddeleri’ne benzer bir diğer popüler cadde ise Bambis Rigi Caddesi. Bu cadde de Sioni Katedrali’nin bulunduğu sokağı bitirdikten sonra sol tarafta kalıyor.

Evropis Moedani (Avrupa Meydanı) : Metekhi Kilisesi’nin aşağısında bulunan meydandır. Burada genellikle günübirlik tur yapan kişiler ve taksiciler arabalarıyla yolun kenarında müşteri bekliyorlar.

tiflis-gezilecek-yerler

Tiflis Evropis Moedani (Avrupa Meydanı)

Meydanın biraz ilerisinde ise 2010 yılında açılmış olan Barış Köprüsü bulunuyor.

Gezilecek Diğer Yerler

Botanik Bahçeleri : 1845 yılında kurulmuş olan Botanik Bahçeleri, Kafkaslar’daki en eski botanik bahçeymiş. Çeşit çeşit ağaçların yanı sıra bir de şelaleye ev sahipliği yapan Botanik Bahçeleri’ne birkaç saat ayırmak gerekli. Genel görünümüne aşağıda çekmiş olduğum videodan bakılabilir. Bu arada Botanik Bahçeleri’ne giriş ücreti 2 Lari.

Leghvtakhevi Şelalesi : Şehir merkezinde yüksek kayaların arasından gidilen bir yolun sonunda kalan Leghvtakhevi Şelalesi, Tiflis’teki en güzel yerlerden biridir. Havanın sıcak olduğu zamanlarda biraz gölge ve suyun serinliğini hissetmek için gidilebilir.

Abanotubani : Tiflis Hamamları’nın bulunduğu bölgeye verilen isimdir. Bu bölge, Sülfür Hamamları ile ünlü. Üstteki videonun başlarında görünen kısım Abanotubani bölgesidir.

tiflis-gezilecek-yerler

Sülfür Hamamları

Opera Binası : Shota Rustaveli Caddesi üzerinde yer alıyor.

tiflis-gezilecek-yerler

Tiflis Opera Binası

Parlamento Binası : Rustaveli Caddesi’nde üzerinde bulunan bir diğer yapı da Gürcistan Parlamento Binası. Ancak bu eski olanmış. Yeni bina Tiflis’ten Kutaisi’ye taşınmış.

tiflis-gezilecek-yerler

Parlamento Binası

Tiflis Tarih Müzesi : Eski bir kervansarayın içine 1910’da kurulan Tarih Müzesi’nde arkeolojik ve etnografik eserlerin yanı sıra sergi ve fotoğraf koleksiyonları da bulunuyor. Görünüm olarak sanki Dublin‘deki Kilmainham Hapisanesi. Giriş 5 Lari.

tiflis-gezilecek-yerler

Tiflis Tarih Müzesi

Rezo Gabriadze Tiyatrosu : Yanındaki, her an yıkılacakmış hissi veren ilginç saat kulesiyle ünlü bu tiyatro, bir kukla tiyatrosuymuş.

tiflis-gezilecek-yerler

Rezo Gabriadze Tiyatrosu

Avlabari

St. Trinity Katedrali’ni gezdikten sonra aşağıya doğru yürüyüp ulaştığım Avlabari Bölgesi, turistlerden uzak yerel yaşamın rahatça gözlemlenebileceği bir yer. İç kısımlarda marketler, bakkallar, manavlar ve fırınlar göze çarpıyor. Tabi benim gözüme ilk çarpan şey ise, Trabzon’a gittiğimde kesin aldığım cevizli ya da fındıklı sucuk olan “köme”. Burada küçük bir manavda gördüğüm köme benzeri şeyler ise sanıyorum daha başka meyvelerden yapılan pekmez ile yapılanı.

tiflis-gezilecek-yerler

Avlabari’deki kömeler

  • YEME – İÇME

Gürcistan’ın kendine has lezzetli yemekleri olsa da, hepsini deneme zorunluluğu hissetmediğim için yeri geldi döner ile karnımı doyurdum, yeri geldi yerel yiyecek olan Khacapuri ile öğünümü geçiştirdim.

Öncelikle, yemek fiyatları Türkiye’dekiyle hemen hemen aynı. Turistik olmayan yerlerde haliyle daha ucuz.

Khacapuri (Haçapuri): Gürcü yiyeceklerinden en bilineni belki de Haçapuri. Lezzeti peynirden ve tereyağından geliyor. Kote Afkhazi Caddesi’nde bulduğum bir yerden iki gün üst üste almıştım. Eskiden çalıştığım oteldeki Gürcü ablalar ara sıra yaparlardı.

gurcu-yemekleri

Haçapuri

Fiyatı 2,5 Lari olan yumurtasız, 3,5 Lari olan ise yumurtalı haçapuri.

Mchadi : Gürcistan’da yemedim ama çalıştığım oteldeki ablalar yapardı. Mısır unundan yapılan bir çeşit ufak ekmek gibi bir şey. Bazen içine peynir koyarlardı, bazen de koymayıp peyniri yanında servis ederlerdi.

Dürüm Döner : Yine Kote Afkhazi Caddesi’nde bulunan Azeri bir dönerciden dürüm döner yemiştim. Öncelikle şunu söylemeliyim ki, Türkiye dışında birçok ülkede dürüm yedim. Kesinlikle en az doyurucu olanını bizimkiler yapıyor. Neyse, gayet doyurucu standard boy dürüm ve 500 ml kola alıp toplamda 9 Lari ödemiştim. Dürüm 7 Lari, kola 2 Lari idi.

İçecek konusunda ise Gürcülerin şarapları ve ChaCha denilen bir tür Gürcü votkaları meşhur.

Bunların dışında market alışverişi için okunuşunun “Ori Nabiji” olduğunu öğrendiğim marketleri tavsiye ederim. Gözlemdiğim kadarıyla, burada fiyatlar biraz daha uygun. Mesela 1 kg muza 2,89 Lari, 1,5 lt suya 1 Lari ve 1 snickers’a 0,35 Lari ödemiştim.

Tiflis ile ilgili aktaracaklarım bu kadar. Buradan sonraki durağım Bakü’ye gitmek için kullandığım Tiflis-Bakü treni ile ilgili izlenimlerimden, bilet fiyatlarından ve sınır geçişlerinden bahsedeceğim.

[GEZİ TARİHİ : 9-10 Mayıs, 2017]

5 yorum

  1. Tiflis gezilecek yerler ile ilgili çok detaylı gözlemlemişsiniz hocam. Güzel bir kaynak rehber olmuş. Tebrikler.

  2. Tiflis’i gerçek anlamda tek tek yazımışsınız. Rehber niteliğinde bir makale olmuş. Ben Tiflisteyken Rıstaveli ve özellikle Old Tiflis taraflarını sevmiştim. Küçük ama beğendiğim bir başkent olmuştu. Bakallım yeniden gitmek ne zaman nasip olacak.

    • Sequ'nun Seyahatnamesi

      Teşekkür ederim. Beğenmenize sevindim. Genelde böyle ayrıntılı yazmaya çalışıyorum ama millet olarak biraz üşengeç olduğumuz için uzun yazılar pek fazla okunmuyor.

  3. Yazıdan hakikaten kalite akıyor. Sıradan gezilecek yerler makalelerinden çok farklı bir yazı olmuş. Eline sağlık hocam.

a Yorum Yap Tiflis Gezilecek Yerler Vazgeç

E-mail adresiniz yayınlanmayacaktır. İşaretli alanların doldurulması zorunludur. *

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

WpCoderX