Anasayfa » Afrika » Güney Afrika » Cape Town Gezilecek Yerler
umit-burnu-guney-afrika

Cape Town Gezilecek Yerler

Son Güncelleme : 27 Haziran 2020

Johannesburg‘tan sonraki durağım olan Cape Town, bugüne kadar gittiğim şehirler içinde ilk kez gerçekten “Yaşanır buralarda” dediğim bir yer oldu.

Bu yazımda muhteşem doğal güzelliklere sahip olan Güney Afrika Cape Town’da Gezilecek Yerler, Cape Town Kaç Günde Gezilir, Cape Town Uçak Bileti, Cape Town Nerede, Johannesburg’tan Cape Town’a Nasıl Gidilir, Cape Town Köpekbalığı Dalışı ve Fiyatları, Cape Town Nasıl Bir Yer ve daha birçok konudaki izlenimlerimi aktarmaya çalışacağım.

Cape Town Nasıl Gidilir ?

İstanbul’dan Cape Town’a Nasıl Gidilir?

İstanbul’dan Cape Town’a Türk Hava Yolları ile aktarmasız 11 saatte gidilebiliyor. Ben biletimi Johannesburg gidiş, Cape Town dönüş şeklinde almış ve vergiler dahil geçen yıl 3.400 TL vermiştim. Bu yıl ise 4.700 TL civarı gösterdiği için Qatar Airways’i tercih edip 3.500 TL civarı ödemiştim. Daha doğrusu Johannesburg’a iş için gittiğim için biletlerimi sevgili şirketim almıştı. Buradan emeği geçen herkese sevgilerimi sunuyorum.

Konumuza dönecek olursak, alternatif olarak Emirates ile Dubai’den ve Qatar Airways ile Doha’dan aktarmalı olacak şekilde biraz daha uyguna uçabilirsiniz. Bu linkten uçak biletlerine bakabilirsiniz. Diğer yazılarımda da belirtmiştim. Hemen hemen eşit sayıda uçtuğum için karşılaştırma yapmam gerekirse Qatar Airways’in THY’den daha iyi olduğunu düşünüyorum.

Johannesburg’tan Cape Town’a Nasıl Gidilir?

Güney Afrika’da South African Airways, Mango Airlines, Kulula ve Safair gibi havayolu şirketleri bulunuyor. Bu güzergah için yolculuk 2 saat 15 dakika sürüyor. Ben Mango Airlines’ı tercih etmiş ve uçuştan yaklaşık 1,5 ay önce aldığım bilete 300 TL civarında bir para ödemiştim.

cape-town-nasil-gidilir

Mango Airlines ile Cape Town’a yaklaşırken…

Gitmeden önce biraz manzara görürüm diye tren seçeneğini de araştırmıştım. Shosholoza Meyl trenlerinin turistik sınıflarında 2 yataklı ve 4 yataklı seçenekleri bulunuyor ve okuduğum kadarıyla herhangi bir güvenlik sorunu bulunmuyor. Fiyat olarak şu an için 690 Rand görünüyor ve yoluculuk 25-26 saat sürüyor. Zaman kısıtlaması bulunmayan ve Doğu Ekspresi treninin tadı hala damağında olan kişiler tercih edebilir.

Tren seferleri için bu linke gidip “table” yazan yere tıkladıktan sonra sağ üst köşede “Book now” butonu çıkıyor. Rezervasyonu buradan yapabilirsiniz. Ama şu aralar bu butona tıklandığında sayfa hata veriyor. “Contact” kısmından mail atıp bilgi alabilirsiniz.

Cape Town Havalimanı ile Şehir Merkezi Ulaşımı

Cape Town Havalimanı’na toplu taşıma ile gitmek istiyorsanız öncelikle bir MyCiti kartınızın olması gerekli. Daha sonra Civic Centre durağına gitmek gerekiyor. Civic Centre’da turnikelerden geçer geçmez hemen sola döndüğünüzde havalimanına direkt giden A01 no.lu otobüslerin kalktığı platforma ulaşıyorsunuz. Gerekirse görevlilerden de yardım isteyebilirsiniz.

cape-town-gezilecek-yerler

Civic Centre – Cape Town Ulaşım

MyCiti Card ile otobüs yolculuğu ücreti yaklaşık 90 Rand tutuyor. Ben otobüsü havalimanına giderken kullanmıştım. Cape Town’a ilk indiğimde ise kaldığım hostelin transferi aracını kullanmış ve 180 Rand ödemiştim.

Civic Centre’den otobüs ile havalimanı arası yarım saat sürüyor dense de öğlen 2’de bindiğim otobüs ile tam 20 dakikada gitmiştim. Cape Town’da trafiğin 16:00 gibi başladığını da hatırlamakta fayda var.

Cape Town Şehir İçi Ulaşım ve MyCiti Card Kullanımı

Cape Town’da gezilecek birçok yer yürüme mesafesinde olmasına rağmen Table Mountain, Lion’s Head gibi yüksek yerlere giderken öncelikle belli yerlere ulaşmak gerekiyor. Bu gibi durumlarda, hem zaman hem de enerji tasarrufu açısından otobüs kullanımı gerçekten işimize yarıyor.

MyCiti Card belirli istasyonlardan alınabiliyor. Ben tam merkezdeki Adderley Street‘teki duraktan almıştım. Kartın kendisi 35 Rand. Başlangıç olarak 50 Rand ilave para yüklenebilir. En azından ben öyle yapmıştım. Bu miktarla şehir içinde 3-4 kere git gel yapılabiliyor. Havalimanına gitmek için kullanacaksak içinde yaklaşık 90 Rand olması gerekiyor. Otobüs ücretleri bizdeki gibi sabit değil. Hem mesafeye göre hem de yoğun saatlere göre değişkenlik gösteriyor. Bunun için, MyCiti Card websitesindeki ücret hesaplama sayfasına bakabilirsiniz.

cape-town-toplu-tasima

MyCiti Card – Cape Town toplu taşıma kartı

Son olarak, MyCiti Card toplu taşıma kartının yanı sıra banka kartı olarak da kullanılabiliyor. Bu şekilde ödemenin geçerli olduğu yerlerde alışveriş de yapılabiliyor.

Cape Town’da UBER Kullanımı

Johannesburg’ta olduğu gibi Cape Town’da da UBER kullanımı oldukça yaygın ve güvenli. Sistem gerçekten güzel işliyor ve genelde çok geçmeden araçlar geliyor. Toplu taşıma kullanmaya çekiniyorsanız ve ya da istemiyorsanız UBER en iyi seçenek.

Cape Town Araç Kiralama

Rentalcars Connect üzerinden kolay bir şekilde size uygun aracı kiralamak için aşağıdaki arama motorunu kullanabilirsiniz.

Güney Afrika’da Saat Kaç ?

Güney Afrika, GMT+2 zaman diliminde bulunduğu için Türkiye’den 1 saat geridedir.

Güney Afrika’ya Vize Var Mı ?

Şanslıyız ki bu muhteşem ülke Türk vatandaşlarından vize istemiyor ve burada 30 güne kadar vizesiz gezebilme imkanımız var. Şu an için tek sorun uçak biletlerinin pahalı olması.

Cape Town Ne Zaman Gidilir ?

Cape Town’a gitmek için en iyi zamanlar Mart – Mayıs ayları ile Eylül – Kasım ayları arasıdır. Bu dönemde hem kalabalık az olur hem de fiyatlar düşüktür.

Kasım ile Şubat sonu arası dönem Güney Afrika için yaz aylarıdır ve bu dönemde ülke geneli yağmurludur. Cape Town en yağmurlu olduğu mevsim ise çoğunlukla Haziran başı – Ağustos arasıdır.

Cape Town Kaç Günde Gezilir ?

Cape Town’da yapılabilecek çok aktivite olduğu için buna bağlı olarak en az 5-6 gün kalınmasını tavsiye ediyorum. Örneğin, 2 gün Cape Town merkezi ve Lion’s Head‘i gezseniz, 1 gün Masa Dağı‘na ayırsanız, 1 gün Cape Point turuna katılsanız ve 1 gün de Gansbaai’deki Köpekbalığı kafes dalışına gitseniz ortalama 5-6 gün ideal gibi duruyor. Düz hesap 1 hafta yapabilirsiniz.

Cape Town’da Su Sıkıntısı

Aylardır yağış almayan Cape Town’da kuraklık sebebiyle ciddi bir su sıkıntısı bulunuyor. Bu yüzden, kişi başı günlük kullanım 50 litre ile sınırlandırılmış. Bununla ilgili kaldığım hostelin duvarında “Drink beer, not water” gibi latifeli bir cümle bulunuyor ve duşunuzu 1 dakikada almanızı rica ediyorlar.

Şehrin bazı bölgeleri gibi Waterfront’ta da bu konuya dikkat çekmek için “Su tasarrufunda bulunun” uyarısını beyaz boyayla yazmışlar. Şimdi bu durumu görünce, keyfine göre hortumla sokaklara su tutan esnafımızı, evi önünde halı yıkayan teyzelerimizi düşünmeden edemiyor insan.

cape-town-kuraklik

Cape Town’da su sıkıntısına dikkat çeken yazı

Cape Town Para Bozdurma

Güney Afrika’nın para birimi Rand olup kısaca R şeklinde gösteriliyor. Örneğin, 300 Rand’lık bir yemek yemişseniz gelen hesap fişinde R300 yazar. Uluslararası kısaltması ise ZAR şeklindedir. Harcadığınız paranın TL cinsinden aşağı yukarı ne kadar olduğunu hesaplamak için 3’e bölebilirsiniz.

1-dolar-kac-rand

Güney Afrika Randı – Güney Afrika para birimi

1 USD ise yaklaşık 17,2 Rand yapıyor. Waterfront’ta yer alan Victoria & Albert Alışveriş Merkezi‘ndeki döviz bürosunda bazen iyi oranlar olabiliyor.

Burada şunu belirtmem gerekiyor: Bir kere para bozdurmak için mutlaka pasaportumuzun yanımızda olması gerekli. Sonra, Güney Afrika’da para bozdurma işi bizdeki gibi şipşak olmuyor. Size bir form veriyorlar ve adres bilgileri vs doldurmanızı istiyorlar. Tüm bu işlemleri bitirip paranıza kavuşmak en az 5-6 dakika sürüyor.

Cape Town Nerede Kalınır ?

Cape Town’da hem lokasyon hem de uygun fiyatı dolayısıyla 91 Loop Hostel‘de kaldım. 4 kişilik özel banyolu odada tek kişi fiyatı olarak kahvaltı dahil 1.350 Rand yani yaklaşık 450 TL ödedim. Genel olarak hostel fena değildi ama kahvaltıda neredeyse hiçbir şey yoktu. Bugüne kadar gezdiğim 26 ülkede kahvaltısı en berbat olan yer olarak tarihteki yerini aldı. Onun dışında hostel fena değildi. Ama Cape Town’a tekrar gidersem muhtemelen başka bir yerde kalırım. Yine de rezervasyon yapmak için BURAYI tıklayabilirsiniz.

Cape Town’a ikinci kez gittiğimde ise (Haziran 2019) Best Western Cape Suites Hotel‘de kaldım ve gayet memnun kaldım. Şehir merkezine yürüme mesafesinde değil belki ama gerek odaları gerekse de kahvaltısı gerçekten iyiydi. Ayrıca havalimanından gelişte ve havalimanına gidişte ücretsiz transfer hizmeti de verdiler. Kesinlikle tavsiye ederim. Rezervasyon linki için tıklayın.

Cape Town’daki diğer konaklama seçeneklerine ise BURADAN bakabilirsiniz.

Cape Town Gezilecek Yerler

Cape Town’da gezilecek yerler hem merkezde toplanmış hem de merkez dışında olduğu için başlıklar halinde anlatmaya çalışacağım.

Merkezde Gezilecek Yerler

Cape Town merkezinde bulunan yerlerin hepsi yürüme mesafesinde olduğundan 1-2 günde kolayca gezilebilir.

Bo-Kaap Mahallesi

Rengarenk evleriyle ünlü bu Müslüman mahallesinde, Güney Doğu Asya ülkelerinden getirilen kölelerin torunları yaşadığından bu bölge Malay Quarter olarak da biliniyor.

cape-town-gezilecek-yerler

Bo Kaap Müslüman Mahallesi – Cape Town Gezilecek Yerler

Bo-Kaap Mahallesi’nde ayrıca 1794 yapımı Auwal Mescidi ve biraz daha dış tarafta Buitengracht Caddesi üzerinde de 1834 yapımı Nurul Islam Camii yer alıyor.

cape-town-gezilecek-yerler

Auwal Mescidi – Cape Town Gezilecek Yerler

Bo-Kaap Müzesi

1978’de kurulan bu küçük müze 19. yüzyıldaki Müslüman ailelerin yaşam tarzlarını anlatıyor. Açıkçası burada en fazla 10-15 dakika harcayacağınızı düşünüyorum. Bence burada zaman harcamaktansa renkli evlerin bulunduğu sokak aralarında yürümek daha keyifli olabilir. Müzeye giriş ücreti 20 Rand.

Castle of Good Hope

Hollanda’nın sömürge faaliyetlerini yürütmek için kurulan, dünyanın ilk çok uluslu şirketi The Dutch East India Company ya da Hollanda dilindeki karşılığı Vereenigde Oost-Indische Compagnie (VOC)’un, Ümit Burnu’nu askeri ikmal noktası olarak kullanmaya başlaması üzerine komutan Jan van Riebeeck tarafından günümüz şehir merkezinde 1666-1679 yıllları arasında yaptırılmış, beşgen şeklinde bir kaledir. Kaleye giriş ücreti 50 Rand olup Pazar günleri hariç her gün saat 11:00, 12:00 ve 14:00’da ücretsiz rehber turları oluyor.

cape-town-gezilecek-yerler

Caste of Good Hope girişi – Cape Town Gezilecek Yerler

Kaleye girdikten sonra karşımıza çıkan geniş ilk avluda her gün saat 12:00’de küçük bir top kullanılarak top atışı yapılıyor. 100 Rand karşılığında ise topu siz ateşleyebiliyorsunuz. Çekmiş olduğum aşağıdaki videoda görebilirsiniz.

Videoyu çekmiş olduğum yerin hemen karşısında bulunan bina ise Valilik Binası (Governor House). İçeride çeşitli resim tabloları bulunuyor.

cape-town-gezilecek-yerler

Valilik Binası – Cape Town Gezilecek Yerler

Kalenin ikinci avlusuna geçildiğinde sağ tarafta, dönemin valisi Van der Stel tarafından kare şeklinde yaptırılan “Yunuslu Havuz” bulunuyor. İçinde yunus balığı bulunduğundan değil ortadaki fıskiye üzerinde yer alan yunus heykelinden dolayı bu isimle adlandırılıyor. Havuzun arka kısmındaki kemerli bölmelerde ise Van der Stel, şaraplarını muhafaza edermiş.

cape-town-gezilecek-yerler

Yunuslu Havuz – Cape Town Gezilecek Yerler

Cape Town’ın kontrolü daha sonraları İngilizlere geçince 1860’lı yıllarda İngiliz askerler, bu havuzu toprakla doldurmuşlar. 1980’de ise restore edilerek günümüzdeki görünümüne kavuşmuş.

İkinci avluda dikkat çeken bölümlerden bir diğeri ise İşkence Odası. Mahkumlar bu odada, boyunları iki tahta arasındaki yuvarlak boşluğa koyulur ve yukarıdaki kanca ile işkenceye maruz kalırlardı.

cape-town-gezilecek-yerler

İşkence odası

İşkence odasından sola doğru devam edildiğinde ise bu kez mahkumların hapis yattığı hücreler bulunuyor. Aşağıdaki videoya bakabilirsiniz.

Kaleyi gezdikten sonra son olarak ilk avluda bulunan Deniz Müzesi‘ne (Maritime Museum) de uğrayabilirsiniz. Burada the Dutch East India Company hakkında bilgiler, Ümit Burnu’nun Portekizliler tarafından, Osmanlı İmparatorluğu’nın ticaret yollarına sahip olmasının sonucu olarak keşfedilmesi ve bölgede İngiliz-Hollanda rekabeti anlatılıp çeşitli dönemlere ait savaş araç-gereçleri sergileniyor.

cape-town-gezilecek-yerler

Maritime Museum (Deniz Müzesi) – Cape Town Gezilecek Yerler

Kirstenbosch Botanical Gardens

Dünyadaki en güzel botanik bahçelerinden biri olduğu söylenen Kirstenbosch Botanik Bahçeleri’nde çok zengin bir bitki çeşitliliğinin yanı sıra hediyelik eşya dükkanları ve restorantlar da bulunuyor. Giriş ücreti 65 Rand olup Eylül-Mart arası 08:00-19:00, Nisan-Ağustos döneminde ise 08:00-18:00 saatleri arasında her gün ziyarete açık.

District Six Museum

Irk ayrımı dönemini en iyi şekilde yansıtan bir müze olan District Six Müzesi’nde, 1960’lı yıllardan itibaren dönemin hükümeti tarafından yalnızca beyazların yaşayacağı bir mahalle kurmak için bölgedeki tüm binaları yıkmasını ve yerel halkın gecekondu bölgesine yerleştirmek istediği dönemleri anlatıyor. Giriş ücreti 40 Rand. Rehberle gezmek isterseniz 55 Rand.

cape-town-gezilecek-yerler

District Six Museum – Cape Town Gezilecek Yerler

Victoria & Albert Waterfront  

Büyük bir AVM’nin ve çevresinde birçok dükkan, ve restorantın olduğu Cape Town’ın en turistik yerlerinden biridir. Hem gündüz hem de akşam vakti burada dolaşmak gerçekten çok zevkli.

cape-town-gezilecek-yerler

Waterfront – Cape Town Gezilecek Yerler

Bazen yerel müzik gruplarının gösterilerini de görebilirsiniz.

Waterfront bölgesinde ayrıca bir Maritime Museum bulunuyor. Giriş 20 Rand. Dışarıdan gördüğüm kadarıyla denizcilik ile ilgili bazı tablolar ve yanlarında bazı bilgiler bulunuyor.

Waterfront’un içlerine ilerlemeden hemen girişinde ise 1882 yılında inşa edilen kırmızı renkli bir Saat Kulesi bulunuyor.

cape-town-gezilecek-yerler

Saat Kulesi – Cape Town Gezilecek Yerler

Two Oceans Aquarium

V&A Waterfront’ta bulunan halka açık bu akvaryumun giriş ücreti 175 Rand. Burada köpekbalıklarının ve penguenlerin beslenme zamanlarına denk gelmeye çalışın.

Robben Island

Nelson Mandela’nın 27 yıl hapis yattığı Robben Adası’na Waterfront bölgesinden her gün saat 09:00, 11:00 ve 13:00’da turlar kalkıyor. Cape Town’daki ilk iki günümde hava muhalefeti olduğundan tüm turlar iptal edilmişti. O yüzden gidemedim. Yetişkinler için tur fiyatı 360 Rand. Kaldığım hostelde tanıştığım ve daha sonra beraber Table Mountain tırmanışı yaptığım Alman kız Motje’nin demesine göre öyle ahım şahım bir tur değilmiş.

Greenmarket Square

Afrika’ya özgü el yapımı eşyalar, magnetler, tişörtler gibi her telden ürünlerin satışının yapıldığı bir pazar yeridir diyebilirim. Önünde Cape Town yazan basit bir tişörtün ucuz olduğunu düşünüyordum ancak fiyatlar 240 Rand yani yaklaşık 80 TL’den başlıyor.

cape-town-gezilecek-yerler

Greenmarket Square – Cape Town Alışveriş

Long Street

Cape Town’ın en ünlü ve en canlı caddelerinden biridir. İki-üç katlı balkonlu barlar, restorantlar, kafeler ile kitap ve hediyelik eşya satılan çeşitli dükkanlar bulunuyor. Mutlaka yolunuz buraya düşmeli.

Bartolomeu Dias Heykeli

1487 yılında Afrika kıtasının en güneybatı ucu olan Ümit Burnu’nu (Cape of Good Hope) keşfeden Portekizli denizci ve kaşif Bartolomeu Dias’ın heykeli merkezde, tam olarak Coen Steytler Kavşağı’nın orada bulunur ve hemen arkasında Media 24 binası vardır.

cape-town-gezilecek-yerler

Bartolomeu Dias heykeli – Cape Town Gezilecek Yerler

South African National Gallery

Güney Afrika’ya ait sanat eserlerinin ve biraz da ırkçılık dönemi ile ilgili bilgilerin verildiği bir müzedir. Bunun yanında İngiliz, Fransız ve Afrika’nın diğer bölgeleriyle de ilgili eserler bulunuyor. Müze her gün açık olup giriş ücreti 30 Rand’dır.

Müzenin hemen yakınında ise South African Jewish Museum ve bir adet Sinagog bulunuyor.

Company’s Garden

1652’de ilk kez Hollandalıların bölgeye yerleşmesinden sonra yukarıda bahsettiğim Jan van Riebeeck, bir kalenin yapılmasının yanı sıra sebzelerin ve meyve ağaçlarının yetiştirilebileceği bir yer kurulmasını sağladı. Bu yeşil alana Company’s Garden denmesinin sebebi de, yine yukarıda adı geçen Dutch East India Company tarafından kurulmuş olmasıdır.

cape-town-gezilecek-yerler

Company’s Garden – Cape Town Gezilecek Yerler

Table Mountain (Masa Dağı)

Cape Town’ın simgesi olan bu dağa, zirvesinin düz oluşundan dolayı Masa Dağı deniyor ve bu dağın zirvesine çıkıp muhteşem Atlas Okyanusu’nu seyretmek şehirde yapılacak ilk aktivitelerden biridir. Tabi bunun için hava şartlarının uygun olması gerekiyor. Kısacası, yağış olmayan günlerde zirve sisli değilse çıkabilirsiniz.

Masa Dağı’na çıkmak için iki yöntem bulunuyor. Birincisi teleferik ile, ikincisi ise yürüyüş ile. Ben şiddetle ikinci yolu tavsiye ediyorum.

  • Table Mountain Nasıl Gidilir?

Masa Dağı’na kendiniz yürüyerek çıkmak için öncelikle yanınızda yeterli yiyecek ve suyun bulunması ve rahat, kaymayan bir ayakkabının olması gerekiyor. Bunları sağladıktan sonra gelelim ulaşım kısmına.

Şehir merkezinden otobüs ile yukarıda anlattığım şekilde MyCiti kartınızı kullanarak 107 no.lu otobüse binip Kloof Nek durağında inmeniz gerekiyor. İneceğiniz yer şöyle bir yer. Buradan yukarıya doğru giden yolu takip etmek gerekiyor.

masa-dagi-nasil-gidilir

Kloof Nek – Table Mountain Nasıl Gidilir?

Şimdi bu noktada otobüsten iner inmez resimde görünen sarı renkli tek katlı binanın yanından teleferiğin kalktığı yerin oraya kadar giden ücretsiz otobüsler bulunuyor. Otobüsün kalkmasını beklemek istemezseniz 20 dakika rampa çıkıp bu noktaya, asfalt yolu takip ederek yürüyerek gidebilirsiniz.

  • Masa Dağı Giriş Ücreti

Öncelikle Masa Dağı’na yürüyerek çıkarsanız giriş ücretsiz. Teleferik kullanımının ücreti ise saat aralığına göre değişiyor.

Sabah 08:00 öğlen 13:00 arası tek yön 200 Rand, gidiş-dönüş 360 Rand iken saat 13:00’dan sonraki kullanımlar için ise tek yön yine 200 Rand, gidiş-dönüş ise 300 Rand.

Benim tavsiyem zamanınız varsa hem aksiyon hem de spor olması açısından yürüyerek çıkmak ve inmek. Gidiş-dönüş ortalama olarak 3,5 saat civarı sürüyor.

  • Table Mountain Görülecek Yerler

Teleferiğin oraya geldikten sonra biraz dinlenin ve Platteklip Gorge tabelasını görene kadar yaklaşık 20-25 dakika kadar yürüyün. Burası tırmanışımızın başlayacağı nokta.

masa-dagi-nasil-gidilir

Platteklip Gorge

Bu noktadan sonra enfes manzaralar başlıyor. Attığınız her adımda mutlaka fotoğraf çekmek istiyorsunuz.

cape-town-masa-dagi-tirmanisi

Table Mountain (Masa Dağı)’na çıkıştaki manzaralardan biri.

2 saatlik bir tırmanış sonucu çıkılan efsane Masa Dağı’nın zirvesi ise gerçekten muhteşem.

İniş yolunun ise beni daha çok zorladığını söylemem gerek. Aşağıda sizlere göstermek için çektiğim yolu ve ilerleyen bölümlerde susuz kaldığım için kayalıklardan damla damla akan suyu şişeme doldurup içtiğim anları kaydettiğim bir video koyuyorum.

Masa Dağı’nın zirvesine çıktığımda asıl zirvenin burası olmadığını öğrendim. En yüksek yeri Maclear’s Beacon denen yer ve buranın deniz seviyesinden yüksekliği 1.087 metre.

Maclear’s Beacon’a ulaşmak için Masa Dağı’nın düzlüğüne çıktıktan sonra sola doğru, sarı ayak izlerini takip ederek yaklaşık 45 dakika daha yürümek gerekiyor. Masa Dağı düzlüğü ile Maclear’s Beacon arasındaki yol genel olarak düz olduğundan herhangi bir zorluğu bulunmuyor.

masa-dagi-nasil-gidilir

Maclear’s Beacon’a doğru yürürken

Maclear’s Beacon’ın bulunduğu tepeden bir önceki yüksek yerde dağ keçisi görme ihtimaliniz de bulunuyor.

maclears-beacon-cape-town

Dağ Keçisi

Beacon’un kelime anlamı “işaret ışığı, uyarı ışığı” demek. 1844 yılında Thomas Maclear tarafından yapılan ve astronomik hesaplamalar için kullanılan üçgen şeklinde istasyonun adı Maclear’s Beacon olarak anılıyor.

masa-dagi-yuruyus-rotalari

Maclear’s Beacon

Lion’s Head

Table Mountain kadar ünlü bir başka yer ise Lion’s Head denen tepe. Buranın yüksekliği ise deniz seviyesinden 669,9 metre.

  • Lion’s Head Nasıl Gidilir?

Lion’s Head’e çıkmak için iki yol bulunuyor: Birincisi, aynı Table Mountain’a gider gibi merkezden 107 no.lu otobüse binip Kloof Nek durağında inmek. Otobüsten indikten sonra karşı yola geçiyoruz ve sağ tarafta yukarıya çıkan bir yolu yaklaşık bir 10 dakika takip ediyoruz. Gelinen bu nokta, aynı zamanda Lion’s Head tırmanışının da başlangıç noktası.

lions-head-gezilecek-yerler

Lion’s Head tırmanışının başlangıç noktası

İkinci yöntem ise Lion’s Head Parking olarak geçen bu noktaya arabayla veya taksiyle gelmek.

Bu başlangıç noktasından Lion’s Head zirvesine ise yaklaşık 1 saatte çıkılıyor. Manzara ise her zamanki gibi görülmeye değer. Lion’s Head tırmanışı Table Mountain kadar zor ve yorucu değil; ancak zirveye yaklaşık 15 dakika kala bazı kısımlarda merdiven, çelikten zincir ve tutma yerlerini kullanarak çıkmak gerekiyor. O yüzden bu kısımlar biraz zor.

lions-head-nasil-gidilir

Lion’s Head tırmanışı

Bu arada, Lion’s Head için de herhangi bir giriş ücreti ödenmiyor.

  • Lion’s Head Görülecek Yerler

Lion’s Head başlangıcındaki toprak yoldan 15-20 dakika yürüdükten sonra öncelikle muhteşem Camps Bay ve Clifton Beach manzarasıyla karşılaşıyoruz.

lions-head-nasil-gidilir

Camps Bay ve Clifton Beach manzarası – Cape Town Gezilecek Yerler

Daha sonraki kısımlarda genel olarak toprak yol bitip taşlı yol başlıyor. Özellikle son 15-20 dakikası biraz zorlu bir yol. Diğer kısımlar kolaylıkla geçilebiliyor.

lions-head-gezilecek-yerler

Lions’s Head yolu

Toplamda yaklaşık 1 saatlik yürüyüş ve tırmanıştan sonra nihayet Lion’s Head’in zirvesine yani deniz seviyesinden 669,9 metre yüksekliğe erişiyoruz. O kadar efor sarfetmenin ardından yanımda getirdiğim sandviçi burada yemek de ayrı bir keyifti. Yanımızda yeterli suyumuzun olması gerektiğini de tekrardan hatırlatayım.

Lion’s Head için son olarak bahsedeceğim şey ise burada, İngilizce’de “Dassie” denen, Türkçe’ye ise kayalık tavşanı olarak çevirebileceğimiz bir hayvan türünün yaşıyor olması. Gerçi Table Mountain’da da görmüştüm. Yüzü ve burnu kirpiye, vücudu ise tavşan ile fare karışımına benzeyen tatlımsı bir canlı oluyor kendileri. Aşağıdaki videoda ellerimle nasıl çilek yedirdiğimi görebilirsiniz.

Cape Point – Ümit Burnu Gezisi

**Detaylı Ümit Burnu gezi notlarıma “Ümit Burnu Gezilecek Yerler” adlı yazımdan ulaşabilirsiniz.

Ümit Burnu kıyılarını gezmek ve akabinde penguenlerin yaşadığı plajı ziyaret etmek için yapılan Cape Point turları için üç farklı alternatif bulunuyor :

1) Özel Turlar : Eğer araba kiralamamışsanız Cape Point/Ümit Burnu turlarının bence en ideal olanı özel tur ile gezmek. Sizi kaldığınız yerden alıp yol üzerindeki birçok yerde durup ve gezip yine en son kaldığınız yere kadar bırakıyorlar. Fiyatlar genelde 800-1000 Rand aralığında. Ayrı olarak yazacağım Ümit Burnu yazımda bu turu nasıl 30% daha ucuza satın aldığımı anlatacağım.

Özel turlarda güzergah genel olarak şöyle oluyor. Sabah 8:30 gibi konakladığınız yerden alınıp Atlas Okyanusu kıyısı boyunca Sea Point, Clifton ve Camps Bay gibi yerler geçilip Hout Bay‘de duruluyor. Burada opsiyonel olarak Seal Island Turu yani teknelerle fokların yaşadığı adaya yolculuk yapılabiliyor.

Daha sonra kayalar oyularak yapılmış bir yol olan Chapman’s Peak’ten geçilip Nordhoek ve biraz daha içlere ilerleyerek Devekuşu Çiftliği olan Ostrich Farm‘da kısa süreliğine duruluyor. Bu noktadan sonra durmadan direkt olarak Ümit Burnu ve Cape Point‘e ve deniz fenerine varılıyor.

umit-burnu-nasil-gidilir

Ümit Burnu (Cape of Good Hope)

1-2 saat burada takıldıktan sonra yarımadanın diğer kıyısına geçip penguenlerin yaşadığı Boulder’s Beach ve en sonunda ise Kirstenbosch Botanik Bahçeleri‘ne uğrayıp tur sonlanıyor. Benim katıldığım tur buradan sonra Signal  Hill’e de uğramıştı.

2) City Sightseeing Otobüsleri : Özel tura nispeten daha ucuz olan üstü açık kırmızı hop-on hop-off turist otobüsleriyle 530 Rand karşılığında Cape Point turuna katılabilirsiniz. Bu otobüslerle ayrıca penguen plajı olan Boulder’s Beach’e de gidebilirsiniz ancak giriş ücreti size ait oluyor.

City Sightseeing otobüsleriyle yapılacak bu turun detayları bu linkte anlatılmış.

3) Araç Kiralama : Tabi ki özel araba ile gezmenin rahatlığı hiçbir şeyde yok. Ben tercih etmedim ancak Cape Town’da araç kiralamak ve fiyatları karşılaştırmak için RentalCars.com’a göz atabilirsiniz. BURAYI tıklayabilirsiniz.

Cape Town Köpekbalığı Kafes Dalışı

2018 yılında Cape Town’a ilk gittiğim dönemde katil balinaların yakınlarda görülüp köpekbalıklarına saldırmalarından dolayı son 3 aydır tek bir tane köpekbalığı görülmemişti ve tur acentesinin raporu doğrultusunda tura katılamadım.

2019 yılının yine aynı döneminde Cape Town’a gittiğimde bu kez bu fırsatı kaçıramazdım. Bunun için White Shark Cage Diving Company ile yeniden iletişime geçtim.

Cape Town Köpekbalığı Dalış Fiyatları

Köpekbalığı kafes dalış turunun fiyatı 2.250 ZAR iken, Botsvana‘da katıldığım turda olduğu gibi seyahat blogum olduğunu ve yazacağım gezi yazısında bu turdan bahsedebileceğimi belirttim ve bunun karşılığında kendilerinden indirim istedim. Turun fiyatını benim için 1.750 ZAR olarak yeniden düzenlediler. Yani bu tur bana yaklaşık 700 TL’ye gelmiş oldu. Hayatta belki de bir kere yaşanabilecek bir tecrübe için bence değer.

Köpekbalığı Kafes Dalışı

Köpekbalığı Kafes Dalışı – Cape Town Gezilecek Yerler

Eğer aksiyon kameranız vs yoksa ve bu anların kaydedildiği görüntüleri almak isterseniz 400 Rand karşılığında size CD veya usb olarak hazırlayıp veriyorlar.

Köpekbalığı Kafes Dalışı Tur Detayları

Gelelim turun detaylarına. Öncelikle kaldığınız otelden sizi sabah erken saatlerde transfer aracıyla alıp Cape Town’a yaklaşık 2-2,5 saatlik mesafede bulunan Gansbaai’ye götürüyorlar. Burada hafif bir kahvaltı veriyorlar. Sonrasında dışarıda herkesi toplayıp dalış esnasında uyulması gereken kurallardan bahsediyorlar.

Daha sonra ise hızlı tekneyle 15-20 dakika açığa gidiliyor ve burada demirleniyor. Herkese dalış kıyafetleri ve gözlük tahsis ediyorlar. Gerekli hazırlıklar yapıldıktan sonra balık etlerini denize (pardon okyanusa) atıyorlar ve köpekbalıklarının gelmesini bekliyorlar. En nihayetinde de köpekbalıkları geldikten sonra 8’erli gruplar halinde kafesin içine giriyorsunuz.

Güney Afrika Köpekbalığı Kafes Dalışı

Köpekbalığı Kafes Dalışı

Şansıma hava güzeldi ancak okyanusun suyu 14 dereceydi. Yine de buna aldırış etmeden yaşadığım anın tadını çıkarmaya çalıştım. Şanslıyım ki benim katıldığım turda toplam 11 adet farklı köpekbalığı görebildik ve bunların bir tanesi de Büyük Beyaz idi.

Aşağıdaki videoda turun öncesinde uyulması gereken kurallara dair brifing, tekneyle açığa gidişimiz ile varışımızın akabinde köpekbalıklarının gelmesi ve bizim de suya girip onları videoya çektiğimiz görüntüler var.

Video uzun geldiyse özellikle seçtiğim ve Instagram hesabıma yüklediğim en iyi anlara ait 1 dakikalık videoya burayı tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Cape Town’da Ne Yenir ?

Cape Town, yeme içme sıkıntısı yaşamayacağımız Afrika ülkelerinden biri. Yeri geldi market alışverişi yaptım, yeri geldi bir barda pizza yiyip Waterfront restorantlarında biftek de yedim.  Bu kısımda market alışverişi ve bazı ürünlerin fiyatları ile bar ve restorantlarda yediklerim yemeklerden ve fiyatlarından bahsedeceğim.

  • Market Alışverişi

Cape Town’da gördüğüm kadarıyla en yaygın market zinciri SPAR. Örneğin, Castle of Good Hope’a yakın Parade Meydanı’nın hemen yanında yani Lower Plein Caddesi üzerinde bir adet Grand Central SPAR var. Birkaç kez buradan alışveriş yapmıştım.

SPAR’ın arka tarafında ise Golden Acre Alışveriş Merkezi bulunuyor. Bu AVM’nin içinde Adderley Street tarafından girildiğinde hemen sağ tarafta Shoprite isminde bir market bulunuyor.

SPAR ve Shoprite marketlerine benzer bir de Pick n Pay isimli market bulunuyor. Merkezde olan şubesi Strand Street üzerinde yer alıyor.

Bu saydığım marketlerde benim favorim plastik kap içinde satılan ikili sandviçler. Londra‘daki Tesco marketlerdeki meal deal sandviçleri gibi. Bu sandviçlerin fiyatları 13-18 Rand arasında değişiyor. Muzun kilosu 15-16 Rand (Türkiye’den ucuz) iken diğer ürünlerin fiyatları Türkiye’den biraz daha ucuz ya da hemen hemen aynı. Beni asıl şaşırtan ise 0,5 litre suyun fiyatının 7,5-10 Rand bandında değişmesi. Yani 2,5-3 TL’ye denk geliyor. Şehirdeki ciddi su sıkıntısıyla alakalı olduğunu düşünüyorum.

  • Restorant ve Barlar

City Grill : Waterfront bölgesinde yer alan V&A Shopping Center‘da bulunan bir steakhouse.  Cape Town’da yediğim en güzel eti burada yedim. Bu restorantta yumuşak bir ızgara et türü olan Rib Eye Steak (sanırım bizdeki antrikot oluyor) söyledim. 300 gr olarak servis edilen Rib Eye’ın fiyatı 240 Rand yani yaklaşık 100 TL’ye denk geliyor.

cape-town-yeme-icme

City Grill’de “Rib Eye” keyfi

Cape Town ve Güney Afrika’nın diğer şehirlerinde bu tarz biftek söylendiğinde yanında fiyat içinde olacak şekilde pilav, patates püresi ya da patates kızartmasından birini seçmenizi istiyorlar. Akabinde ise pişirme şeklini soruyorlar. Ben genelde “medium well” (orta çok pişmiş) tercih ettim. Az orta pişmiş anlamında “medium rare” ya da iyi pişmiş olarak “well done” diyebilirsiniz.

City Grill’de küçül roll ekmek için 12 Rand, kola için ise 25 Rand ücret alıyorlar. Websitesine gidip menü fiyatlarını görmek için burayı tıklayabilirsiniz.

Son olarak, Güney Afrika’da hesap fişi geldiğinde yanında bir de kalem oluyor. Örneğin, yediğiniz yemek toplam 228 Rand geldi ve siz de bahşiş verip 250 Rand’a tamamlamak isterseniz bahşiş kısmına R22 yazıp toplama da R250 yazabilirsiniz.

Nelson’s Eye : Cape Town’daki kaliteli restorantlardan bir diğeri ise Nelson’s Eye. Company’s Garden ile De Wall Garden arasında bulunuyor. Burada fiyatlar biraz daha uygun. En azından T-Bone için öyleydi. 500 gr T-Bone için 220 Rand ödedim. Rezervasyon yapmakta fayda var. Websitesine buradan ulaşılabilir.

Tiger’s Milk : Kaldığım hostele çok yakın olan Long Street üzerinde köşede bir yerde bulunan ufak bir bar. Burada Margherita pizza için 98 Rand, 300 gram Sirloin Steak (bonfile) için ise 158 Rand ödemiştim. Burada kahvaltı da veriliyor ancak menüye bakmıştım. Hemen hemen hepsinde domuz eti bulunuyor.

cape-town-yeme-icme

Tiger’s Milk

Your’s Truly : Kaldığım hostelin kahvaltısı yok denecek kadar az olunca bir sabah burada kahvaltı yapmıştım. Kahvaltı dediysem bizdeki gibi domates, salatalık falan değil. Burada bir sandviç ve bir cappuccino alıp yanlış hatırlamıyorsam 76 Rand gibi bir para ödemiştim. Mekan Long Street üzerinde bulunuyor.

House of H : Loop Street üzerinde bulunan bu restoranta son gün öğlen yemek yemek için gelmiştim. Burada ise Beef Ribs denen, kolayca çıkarılan bol kemikli bir biftek söylemiştim. Üzerindeki tatlımsı sosundan mıdır bilmem, Güney Afrika’da yediğim en kötü yemekti. Bunun için 220 Rand ödemiştim. Ekstradan 20 Rand da ekmek için aldılar. Tavsiye etmiyorum.

Cape Town Gece Hayatı

Cape Town, Johannesburg’a göre daha turistik bir yer olmasına rağmen gece hayatı bakımından sanki onun kadar hareketli değil. Ya da en azından bana mı öyle geldi bilemiyorum. Gerçi Haziran ayında Cape Town’da bulunmamdan dolayı da olabilir. Çünkü, burada asıl sezon Kasım-Mart arası dönem.

Cape Town’da eğlence mekanları daha çok Long Street denen cadde üzerinde yoğunlaşmış. Burada caddenin sağında ve solunda iki üç katlı, balkonlu bar ve kulüpler bulunuyor. Gözlemleyebildiğim bazıları ise şunlardı :

Beerhouse : Long Street üzerinde, Mama Africa restorantının sağ çaprazında kalıyor. Birçok bira çeşidinin yanı sıra steak, burger ve fish&chips vs içeren yemek menüsü de var. 330 cl’lik bir biranın fiyatı 28-40 Rand arası.

cape-town-gece-hayati

Beerhouse Cape Town

Fiction : Kaldığım hostele yakın sayılabilecek bu mekanı internetten araştırarak bulmuştum. Hostelde beraber kaldığım Brezilyalı Hugo ile 23:00 sularında gitmiştik. İnternette açık görünmesine rağmen kapalıydı. Hostele geri döndüğümüzde resepsiyona sorduk. Kaliteli bir mekan olduğunu söyledi ancak neden kapalı olduğuna o da anlam verememişti.

Gidilecek benzer konseptte bir çok mekan olmasına rağmen cadde boyu Brezilyalı Hugo ile yürüdük ama her yer hemen hemen ölü gibiydi. Birkaç yerden yüksek sesle müzik geliyordu ama dışarıdan görebildiğimiz kadarıyla mekanlar bomboştu. Dolayısıyla girmedik.

Aces’n Spades : Long Street’e çok yakın bir yerde, Hout Street üzerinde bulunuyor. Waterfront’ta tanıştığım Cape Town’lı Ester ile birlikte gitmiştik. Burası tam rock’n roll sevenlere göre bir yer. 80’ler ve 90’ların rock müzikleri çalıyor. Benim hoşuma gitti. Şişe biranın fiyatı 35 Rand.

Cape Town’da gece hayatı derken akla sadece bar, club ve restorantlar vs gelmemeli. Akşam vakti de Waterfront bölgesini gezmek gayet keyifli.

Cape Town’dan Ne Alınır ?

Cape Town’da alınabilecek hediyelik eşyaların başında Afrika kültürünü yansıtan oyma tahta maskeler geliyor. Bunun dışında yine incik boncuklar, renkli kumaşlar ve kolyeler ile gerçekten ilgi çekici ve değişik parlak renklerle boyanmış devekuşu yumurtaları.

cape-town-ne-alinir

Rengarenk desenli devekuşu yumurtası

Cape Town’da bu tarz hediyelik eşyaları almak için en iyi yerler olarak Greenmarket Square, yukarıda bahsettiğim Golden Acre AVM, St. George’s Mall ve Waterfront bölgesinde yer alan bazı dükkanları sayabilirim.

Bunun dışında Long Street üzerinde bulunan The African Arts & Crafts Market de bu tarz hediyelik eşyalar için güzel bir yer. Pazarlık gücünüze bağlı olarak fiyatı yarıya bile düşürebilirsiniz.

Bir de, gitmeden önce internetten araştırdığım kadarıyla yine Long Street üzerine 82 numarada Pan African Market diye bir dükkan daha var. Bayağı popüler bir yer. Ancak zamanım kalmadığından buraya uğrayamadım.

Son olarak hediyelik eşya dışında, Johannesburg Gezilecek Yerler adlı yazımda da anlattığım gibi kurutulmuş et almanızı kesinlikle tavsiye ediyorum. Bunun için Cape Point bölgesinde The Butcher Shop & Grill adlı restoranttan alabilirsiniz. 1 kg kurutulmuş etin fiyatı yaklaşık 360 Rand civarı.

Cape Town Güvenli Mi ?

Hepimiz, Güney Afrika seyahati planladığımızda ilk iş olarak internette gezilecek yerlere bakarız. Hemen hemen her yerde bu gezilecek yerlerin dışında, özellikle Güney Afrika’da güvenlik hakkında pek iyi şeyler duymayız. Bu durum, kısmen doğru olmakla birlikte daha çok Johannesburg ile ilgili. Cape Town, kesin olarak demesem de bence gayet güvenli bir yer. Sadece başka ülkelerdeyken nelere dikkat ediyorsak burada da onu yapmak gerekir.

Her ne kadar akşam olunca ıssız yerlerde dolaşmayın, gece ya da gündüz kamera, telefon gibi değerli eşyalarınızı ulu orta çıkarmayın gibi öğütler verilse de, ne akşam vakitlerinde ne de gündüz vakti herhangi bir olumsuz durumla karşılaşmadım. Yeri geldi akşam 23:00’da dışarı çıkıp Waterfront’tan 3 km uzaklıktaki hostelime yürüyerek geldim, tek başıma Table Mountain’da dolaştım ve Lion’s Head’e çıktım, istediğim gibi kameramla ve telefonumla resim ve videolar çektim.

Sonuç olarak, şehirde ırk ayrımı diye bir olay kalmamış gibi görünüyor. Tabi yine de asıl kaymağı yiyen her zaman ki gibi beyaz adam olunca yine de insan biraz tedirgin olabiliyor zencilere karşı. Kısa kes de Cape Town güvenli mi? sorusuna cevap ver diyecek olursanız cevabım “Evet, güvenlidir”. Bazen gündüz, bazen akşam karşılaştığım tek olay ise ara sıra yanınıza gelip para isteyen zenci vatandaşlar. “Don’t judge me bro. I’m not asking for money, just need ya to buy me some food” diyenlerle hiç muhattap bile olmayın. Kimileri siz yürüseniz dahi cadde boyu peşinizden gelebiliyor. Fazla panik yapmaya gerek yok, belli bir süre sonra peşinizi bırakıyorlar. Yine de gözünüz arkanızda olsun.

Güvenlikten konu açılmışken son cümle olarak şunu da belirtmeliyim : Şimdi bu ülkede/şehirde güvenlik problemi olduğunu yerli yabancı herkes söylüyor ama hava karardıktan sonra dağ başında ya da parklarda yalnız başına koşu yapan bayanları gördükten sonra düşünmeden de edemiyorum: Türkiye mi gerçekten güvenli yoksa Güney Afrika mı ?

Seyahat fotoğraflarım ve videolarım için beni sosyal medya hesaplarımdan da takip edebilirsiniz.

INSTAGRAM : @seqununseyahatnamesi

FACEBOOK : https://www.facebook.com/seqununseyahatnamesi

YOUTUBE : http://www.youtube.com/Seqununseyahatnamesi

13 yorum

  1. Sevil Türkmen

    Hemen hemen benzer tarihlerde Cape Town’da bulunmuşuz. Ben de sizin anlattığınız gibi çok yapmak istediğim köpekbalığı dalışına gidemedim.

  2. Ceren

    Loop 91 hostel a rezervasyon yaptim ama iptal sansim hala var.
    Hostel da kahvalti haric begenmediginiz bi sey oldu mu? Long Street e cok yakin olmasindan dolayi sorun olabilecegini düsünüyorum. Siz ne dersiniz?

    • Sequ
      Sequ'nun Seyahatnamesi

      Merhaba,
      Hayir kahvalti disinda bir sikayetim olmadi diyebilirim. Bulabildigim en uygun ve merkezi denilebilecek tesis buydu. Ayrica Long Street’e yakin olmasi neden sorun olsun ki?

      • Ceren

        Long Street ile ilgili pek olumlu seyler okumadim. Gece tek basina yürüme, gündüz de olsa kamerani,telefonunu ortalikta cikartma…gibi.
        Yoksa Loop91 hem booking.com da puani,hakkindaki yorumlar ve fiyatiyla en iyisi

  3. Cemre

    Cape Town-Johannesburg arası en iyi ulaşım seçeneği nedir ? Treni denediniz mi?

    • Sequ
      Sequ'nun Seyahatnamesi

      Merhaba Cemre,
      Hızlı ve rahat olması bakımından tabi ki en iyi ulaşım seçeneği uçak. Ama zaman kısıtlaman yoksa Shosholoza Meyl trenlerini de deneyebilirsin. Turistik sınıflarının gayet güvenli olduğunu okumuştum. 25-26 saat sürüyor sanırım. Güzel manzaralar eşliğinde bir rota izliyormuş. Bir daha gidersem şahsen denemek isterim.

  4. Emre

    2-3 ay önce Cape Town’un 1 aylık suyu kaldı diye haber yapmışlardı şuan durum nasıl?

    • Sequ
      Sequ'nun Seyahatnamesi

      Su an kisi basi gunluk 50 litre ile sinirlandirildigini duymustum. Bir websitesinde toplamda 189 gunluk suyu kaldigi yaziyor.

  5. Cape Town Gezi Rehberi

    Süper bir yazı olmuş gerçekten. Kaleminize sağlık.

Yorum Yap

E-mail adresiniz yayınlanmayacaktır. İşaretli alanların doldurulması zorunludur. *

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>